Groeiwijzer

Het is tegenwoordig mode om te spreken over procesbegeleiding bij coaching en training. Wat verstaan wordt onder procesbegeleiding kan heel erg verschillen. Het is een onmogelijke opdracht om dit in enkele zinnen te beschrijven. Tijdens trainingen en opleiding hebben ouders, onderwijzers en ook hulpverleners even te tijd nodig om te begrijpen wat wij onder procesbegeleiding verstaan. Op het moment dat de opvoeder eenmaal procesbegeleiding eigen is, zijn Birgit en Edith overbodig, want dan ziet de opvoeder de oplossing zelf! Dat is de kracht van procesbegeleiding.

Het ontwikkelingsproces van een mens is voor iedereen uniek. Dat maakt de ondersteuning ook uniek. Ieder kind heeft mogelijkheden en ook belemmeringen in het proces van groei. Ook een opvoeder heeft mogelijkheden en belemmeringen om te sturen in het ontwikkelingsproces van het kind. Het vraagt afstemming en verbinding om de behoeften en groeimogelijkheden te zien en om de passende sturing te geven op zijn of haar proces.

Het is telkens zoeken naar een balans. Waar geef je het kind binnen de opvoeding ruimte, waar geef je grenzen om veiligheid te bieden en geef je mogelijkheden om zelfredzaamheid te stimuleren. Wanneer help je het kind in zelfvertrouwen en wanneer ga je over de grenzen van het kind. Wat heeft het kind nodig om uiteindelijk zelfbewustzijn en verantwoordelijkheid te ontwikkelen.

De groeiwijzer is een fantastisch model om inzicht te krijgen in de sturing die een kind nodig heeft. Er zijn drie essentiële opvoedingstaken binnen het ontwikkelingsproces van het kind te onderscheiden.

Emotionele balans

Het is bekend dat teveel negatieve emoties leiden tot stress en innerlijke onrust. Een kind dat niet lekker in zijn vel zit zal vaak op school minder goed presteren of moeilijker sociale contacten maken. Maar wanneer een kind enkel positieve emoties ervaart en wordt afgeschermd van de minder leuke kanten van het leven, weet hij later niet hoe hij moet omgaan met tegenslagen en stresssituaties. Het is belangrijk zowel de positieve als de negatieve emoties de ruimte te geven.

Sturen en begrenzen

Sturen en begrenzen is het samenspel van waar mogelijk ruimte geven en waar nodig begrenzen. Te veel ruimte leidt tot onveiligheid, chaos en stress; te weinig ruimte leidt tot frustratie en stagnatie. Wanneer een kind de ruimte krijgt die bij hem past en daarnaast voldoende wordt geprikkeld en ondersteund, ervaart het een veilige basis van waaruit hij naar zelfstandig kan groeien. Zo kan het kind zijn volledige potentie ontwikkelen en benutten.

Spiegelen en kopiëren

Als opvoeder heb je een voorbeeldfunctie en houd je het kind een spiegel voor. Een kind leert door spiegelen en kopiëren. Het observeert en imiteert gedrag, emoties, gesproken woorden zelfs onuitgesproken woorden. Opvoeders die emotioneel niet in balans zijn zullen dit voorbeeld voorleven. Een positief aspect van spiegelen is dat je het bewust kunt inzetten: als jij naar het kind luistert, zal het ook eerder naar jou als opvoeder luisteren.

Het TOL-model -Totale OntwikkelingsLoop-

Het Contact Wijzer model