Ben zelf de verandering die je het kind gunt!

Leven = Leren! Iedere dag leren we als kind, als tiener en als volwassen. Leren is een proces van groei naar zelfstandigheid, naar autonomie (zelfsturend leven, vrij zijn van externe structuur). Als ik in de praktijk aan ouders of onderwijzers vraag wat gun je dit kind, dan krijg ik 95 van de 100 keer het antwoord: “ik wens dat het kind gelukkig & zelfstandig wordt!” Er wordt niet gesproken over dat ouders of onderwijzers een aangepast kind willen, maar juist een kind met eigen Wijsheid. Tegenover het feit dat de pedagogische uitvoering thuis als ook op school, meestal aangestuurd wordt op een aangepast kind. Waar lopen de wens en de uitvoering elkaar dan mis? Om inzicht te krijgen in bovenstaande contradiction in terminis, neem ik je stapsgewijs mee.

Tijdens trainingen aan onderwijzers en ouders start ik regelmatig met de vraag: “Wat is een ideale ouder/onderwijzer en wat is een ideaal kind/leerling?” Opvallend is dan het antwoord, dat aansluit op hun wens tot opvoeden naar zelfstandigheid en geluk! Dus aansturing op autonomie!

In hun ogen is de ideale ouder / de ideale onderwijzer…..
Empathisch, echt, laat zijn eigenheid zien, durft vooral, autonoom in gedrag, heeft enorme nieuwsgierigheid naar iedere individu, heeft eigen humor, de beste aanmoediger, zeer geduldig, enthousiasmeert zichzelf en de kinderen/leerlingen, denkt buiten grenzen, denkt in mogelijkheden, ziet dat alle leerlingen kunnen leren, geeft niet op, blijft vertrouwen en geloven in het kind/leerling, durft in de spiegel van de klas te kijken, verandert de klas door zichzelf te veranderen, kent zichzelf, inspireert, weet veiligheid te creëren, laat de klas het werk doen en is zelf de leerprocesbegeleider……

En de ideale kind / de ideale leerling……
is nieuwsgierig, durft buiten de lijnen te kleuren, voelt zich veilig, leert door fouten maken, stelt zich open in creativiteit, kan eigen leerstijl inzetten, kan zijn ‘eigen-wijsheid’ inzetten, kan inhoud zich eigen maken, weet autonoom de juiste informatie op te pakken en te integreren, heeft lol in leren, kan faalangst omzetten in kracht en motivatie, heeft plezier……

Terwijl als ik ouders/onderwijzers vraag wat is het ideale kind, nadat we gesproken hebben over hun machteloos en radeloosheid in de situatie van gedragsproblemen. Krijg ik vaak het antwoord: “ik wil dat het kind zich aanpast, dat het kind gewoon meedoet!” Vanuit deze situatie gaan we eerst over op straffen en belonen. Hiermee proberen we  kinderen te motiveren om zelfstandig beslissingen te nemen, die wij graag zien. Juist het uitgangspunt, hoe wij het graag zien, maakt het onmogelijk voor het kind om autonoom te zijn. Want autonoom is zelfsturend leven, vrij zijn van externe structuur. Aangepast gedrag, zoals de omgeving dit wenst.

Lukt het kind zich nog niet aan te passen, na straffen en belonen. Dan wordt meestal verder gekeken naar aanpassing van het ongewenste gedrag, middels alle standaard labels die we hebben. Past dit ongewenste gedrag in een model, dat zijn hier behandelprotocollen voor. Behandelprotocollen in de vorm van gedragsverandering of medicatie worden vaak ingezet, om te zorgen dat het kind zich alsnog aanpast.

Vreemd want oorspronkelijk wilde 95% toch een kind met Eigen Wijsheid, dat zelfstandig is, dat gelukkig is, dat autonoom is, vrij van externe structuur. Logisch want, uit onderzoek blijkt dat een gevoel van autonoom zijn een belangrijke factor is in het welbevinden van ons als mens. Hoe kan het zijn, dat we toch verzanden in onze wens naar aangepast gedrag? Willen we die aanpassing wel?

Als we zelf autonoom zijn, wensen we autonomie voor het kind. Echter op het moment dat wij zelf onze autonomie verliezen en verzanden in machteloosheid en radeloosheid dan maken we de stap naar het wensen van aangepast gedrag! Logisch want jij hebt zelf niet meer de mogelijkheid om de ideale ouders/onderwijzer voor het kind te zijn! Je bent zelf niet meer autonoom en kan dus ook niet meer het autonome voorbeeld zijn, dat je zo graag wilt zijn.

Voor het kind is de situatie meestal: “Ik heb geen gedragsprobleem. Jij hebt een probleem met mijn gedrag. Dat is jouw probleem. Help jezelf dan help je mij om weer autonoom te worden!”

Dagelijks ervaar ik dat we kinderen niet kunnen veranderen, zoals we wensen. Je kunt alleen jezelf veranderen. De spiegel die jij het kind voorhoudt veranderen, de spiegel vanuit jouw hart. En zo het kind de mogelijkheid geven om weer autonoom te worden, weer zichzelf te worden. Dit is de enige manier om kinderen empowerment te geven. Zorg dat jij weer de ideale ouder/onderwijzer wordt, dan wordt het kind vanzelf ook weer het ideale kind/leerling!

Laat dit nog even op je inwerken en luister naar ‘man in mirror, van Michael Jackson’

If you want to make the world a better place, take a look at yourself and make the change!
-man in de mirror, Michael Jackson-

door Edith Steijns Treen je Breen -Groei in Opvoeding en Onderwijs-

Bewaren

Bewaren

Bewaren